Dyslexie

Menig ouder is trots of verheugd als hun kind begint te lezen, voor de meeste kinderen ligt dit moment rond het 6e of 7e jaar. Kinderen die dan nog niet tot het herkennen en verbinden van klanken en lettertekens komen hebben vaak alleen wat meer tijd nodig. Als het leren lezen echter na extra hulp binnen school en vaak thuis oefenen op niet op gang komt, komt de vraag op of hij niet dyslexie heeft. In onze maatschappij is lezen een vrijwel onmisbare vaardigheid om mee te kunnen doen in de volwassenwereld. De periode dat een kind op de basisschool zit is dé gevoelige periode om het lezen onder de knie te krijgen.

Lees meer over

Voorwaarden voor het lezen en spellen
In de afgelopen decennia is er steeds meer kennis gekomen over de achtergronden van het leren lezen en spellen en de mogelijke oorzaken van het stagneren van die ontwikkeling. Er zijn meerdere voorwaarden om tot lezen te kunnen komen. Zo moet er sprake zijn van een zekere mate van taalbeheersing en begrip van klankletterkoppeling, een kind moet in staat zijn om zowel auditief als visueel klanken, lettergrepen en woorden te kunnen onderscheiden, analyseren en synthetiseren (hakken en plakken), een kind moet een zekere motorische vaardigheid hebben verworven en kan zich op een bij de leeftijd passende wijze verbaal uiten. Er is een bepaald niveau van cognitieve ontwikkeling nodig en er moet sprake zijn van een goede functieontwikkeling. Bij dat laatste moet worden gedacht aan: (senso-) motoriek, de algemene coördinatie en dynamische samenwerking van onderdelen van het lichaam, snelheid van ogen, mond en handen, kennis van het lichaamsschema, richtingsbewustzijn, links-/rechtshandigheid, ruimtelijke oriëntatie en oriëntatie in de tijd, visuele- auditieve en tactiele waarneming en taalverwerving.
Dyslexie als taalstoornis
In de afgelopen jaren heeft de wetenschap als oorzaak van dyslexie een subtiele stoornis in de ontwikkeling van de hersenen ontdekt op basis van een genetische aanleg, die leidt tot verstoring in de specifieke informatieverwerking uit geschreven taal, met als gevolg moeizaam leren lezen en spellen. Op het gebied van de orthopedagogiek zijn inzichten in de leer-, lees- en taalvoorwaarden, diagnostische instrumenten en leermethoden ontwikkeld om leerproces zo goed mogelijk te begeleiden. Dyslexie wordt gedefinieerd als “een specifieke lees- en spellingsstoornis met een neurobiologische basis, die wordt veroorzaakt door cognitieve verwerkingsstoornissen op het raakvlak van fonologische en schriftelijke taalverwerving…..”. Sinds enkele jaren bestaat er een protocol, waarvan in mei 2013 een tweede versie gepubliceerd werd en waarin richtlijnen gegeven worden voor de diagnostiek en behandeling van dyslexie en waardoor dyslexie van andere, meestal minder ernstige vormen van lees- en spellingsvormen onderscheiden kan worden.
Diagnostiek van dyslexie
Als een leerkracht binnen de mogelijkheden van de school het lees-spellingsprobleem niet kan oplossen en er een periode (tussen 3 – 6 mnd) intensieve hulp aan het kind is gegeven, kan besloten worden om een externe deskundige in te schakelen voor psycho-diagnostisch onderzoek. Een psychodiagnostisch onderzoek naar dyslexie wordt binnen het Kindertherapeuticum uitgevoerd volgens de richtlijnen die in het protocol beschreven staan. De gegevens van het psychodiagnostisch onderzoek worden vastgelegd in de verslaglegging en vormen een hulpmiddel bij de behandeling.
Behandeling van dyslexie
In het Kindertherapeuticum zijn we gewend om naar het hele kind te kijken en niet alleen de klacht of de symptomen te behandelen. De ervaringen die we opgedaan hebben met kinderen met leerproblemen waaronder dyslexie, heeft er toe geleid dat we onze visie op dyslexie in een ruimer perspectief plaatsen. Daarom bieden wij de ouders de mogelijkheid van een breder onderzoek aan als bij de aanmelding of het intakegesprek het vermoeden bestaat dat er rijpingsfactoren of problemen in de functieontwikkeling een rol spelen of een kind niet goed in zijn lijf zit en daardoor niet optimaal tot leren kan komen. Wij bieden in het Kindertherapeuticum geen geprotocolleerde behandeling aan die uitgevoerd wordt door een gespecialiseerde dyslexiebehandelaar. Er worden wel behandelingsadviezen voor de school gegeven die voortvloeien uit het psychodiagnostisch onderzoek. Tevens kan er op basis van multidisciplinaire diagnostiek een behandelingsaanbod aan de ouders voorgesteld worden om hiaten in de rijping of functieontwikkeling te behandelen. Dat kan afhankelijk van de behoefte in de vorm van fysiotherapie, euritmietherapie, logopedie of sensorische informatieverwerkingstherapie gebeuren, waarbij het verbeteren van de waarneming, gewaarwording en informatieverwerking behandelingsdoel is en denken, voelen en handelen beter geïntegreerd verlopen. Het komt regelmatig voor dat kinderen al een dyslexieonderzoek achter de rug hebben als ze bij het Kindertherapeuticum worden aangemeld en er alsnog door de ouders gekozen wordt voor de brede benadering van dyslexie zoals hier boven beschreven.
Dyslexie en toekomstperspectief
Ernstige dyslexie kan niet helemaal verholpen worden, maar de behandeling kan er wel op gericht worden om een kind zo goed mogelijk toe te rusten om lees- en spellingsmogelijkheden optimaal tot ontwikkeling te brengen. Kinderen met dyslexie hebben vaak niet alleen een beperking, het komt voor dat zij op bepaalde gebieden b.v. ruimtelijke vaardigheid of creativiteit meer begaafd zijn als hun leeftijdgenoten. Het is belangrijk voor het zelfvertrouwen om deze kwaliteiten bij het kind ook te herkennen. Dan kan een kind naast de beperking die het ervaart, met deze compenserende kwaliteit(en) zichzelf als iemand die competent is, beleven.