Gehechtheidsproblemen

Heeft mijn kind een hechtingsprobleem? is niet direct de vraag waar ouders vaak mee naar het Kindertherapeuticum komen. Toch is zo’n 30% van de volwassenen onveilig gehecht. Bij kinderen met een ontwikkelingsprobleem is dat percentage veel hoger. We kunnen er dus van uitgaan, dat hechtingsproblemen ook in het Kindertherapeuticum veel gezien worden.

Dat is ook onze ervaring. Achter de klacht waar het kind mee komt, zoals een gedrags- of een leerprobleem, gaat vaak een hechtingsprobleem schuil. We hebben daar een expertise in opgebouwd, waar we ouders en kinderen graag mee willen helpen.

Lees meer over

wat gehechtheidsproblemen zijn en hoe ze ontstaan
Gehechtheidsproblemen oftewel hechtingsproblemen zijn problemen in de emotionele afhankelijkheidsrelatie tussen een kind en zijn of haar ouder(s). Hoe ontstaat gehechtheid? Gehechtheid met de mensen. Alle kinderen bouwen van jongs af aan een relatie op met hun ouders, gaan zich aan hen hechten. In deze gehechtheidsrelaties leert het kind veel over de volwassenen die voor hem zorgen, hoe ze knuffelen, troosten en spelen,  een gevoel van veiligheid en vertrouwen geven. In het kinderleven vormt de gehechtheid met de ouder de basis van waaruit het kind hij het leven en zichzelf leert kennen. Een kind gaat zich in de loop van de tijd stapje voor stapje steeds meer losmaken van de ouder om een zelfstandig denkend, voelend en handelend mens te  worden. De ontwikkeling van de gehechtheid verloopt volgens vaste fases. Iedere fase kent zijn eigen mogelijkheden en valkuilen, voor kind en ouder. Iedere gehechtheidsrelatie is anders, afhankelijk van de wisselwerking tussen dít kind en déze volwassene. Een kind kan dus met ieder van zijn ouders een andere gehechtheidsrelatie opbouwen, een ouder kan met ieder van zijn kinderen een andere gehechtheidsrelatie opbouwen. Hoe een kind een gehechtheidsrelatie aangaat, hangt onder andere af van zijn fysieke gesteldheid en temperament. Hoe een ouder de gehechtheidsrelatie met zijn kind aangaat, hangt ook af van zijn eigen ervaringen met gehechtheidsrelaties. In de gehechtheidsrelatie tussen een ouder en een kind kunnen zich in de loop van de kindertijd problemen voordoen.  Emotionele problemen of gedragsproblemen bij een kind kunnen er een signaal van zijn, dat er sprake is van gehechtheidsproblemen. Gehechtheid met het eigen lichaam. Behalve met zijn ouders bouwt een kind ook een gehechtheidsrelatie op met zijn eigen lijf: het raakt ermee vertrouwd, het kan het steeds beter gebruiken in allerlei situaties en het leert erop te vertrouwen. Dit proces van hechten aan het eigen lijf verloopt voor ieder kind anders. Het verloopt niet voor iedereen even makkelijk; sommige kinderen zijn bijvoorbeeld zo op hun omgeving gericht dat ze er moeilijk aan toekomen om hun eigen lijf te ervaren. Lichamelijke kenmerken kunnen in de weg staan om het eigen lijf te leren kennen. Voorbeelden hiervan zijn lichamelijke of motorische handicaps, of een ziekte als epilepsie. Lichamelijke klachten, slaapproblemen of angsten kunnen een signaal zijn dat er sprake is van problemen in de gehechtheidsrelatie met het eigen lijf.  
De diagnostiek en de behandeling van gehechtheidsproblemen
Diagnostisch onderzoek kan helpen om de gehechtheidsproblemen tussen een kind en een ouder om te begrijpen en te achterhalen welke gehechtheidsfase  het kind niet goed heeft doorgemaakt. Gehechtheidsproblemen vormen een gebied van de kinderlijke ontwikkeling waar de hulpverleners van het Kindertherapeuticum al jarenlang ervaring mee hebben. Afhankelijk van de problemen die bij het kind gezien worden, wordt het diagnostisch onderzoek meer gericht op de relationele, de lijfelijke vorm van gehechtheid of op beide. De meer lichaamsgerichte therapeuten worden ingezet voor het diagnosticeren van de gehechtheid aan het eigen lijf. De orthopedagogen/psychologen richten zich vooral op het onderzoek van de ouder-kind-gehechtheidsproblemen.   Behandeling van gehechtheidsproblemen De behandeling van gehechtheidsproblemen kan op heel verschillende manieren vorm krijgen. Afhankelijk van de uitkomsten van het diagnostisch onderzoek kiezen we voor een therapie, die aansluit bij de fase van de hechting, waar het kind is blijven steken. Vaak is het nodig om na elkaar verschillende therapievormen in te zetten. We proberen daarmee om een kind te helpen achtereenvolgende ontwikkelingsstappen uit de gehechtheidsontwikkeling te laten inhalen. Ook is het mogelijk dat therapievormen gelijktijdig worden ingezet bij de behandeling van gehechtheidsproblemen.  Ouders worden vanzelfsprekend intensief bij dit behandelproces betrokken en geholpen bij het opnieuw vormgeven van de gehechtheidsrelatie met het kind.
Gehechtheidsproblemen bij adoptiekinderen
Adoptiekinderen hebben allemaal een gehechtheidsprobleem, vanwege de breuk in hun gehechtheidsrelatie met hun biologische ouders en verzorgers in het land van herkomst. Het gegeven dat de eerste gehechtheidsfiguren afstand van hen hebben gedaan, betekent voor adoptiekinderen een flinke aanslag op hun basisvertrouwen. Ondanks alle liefde en inspanningen van adoptieouders en adoptiekind kan hierdoor het opbouwen van een gehechtheidsrelatie met elkaar een moeilijke klus zijn. Vaak kan er, al dan niet met gerichte begeleiding, veel hersteld worden van het eerste gehechtheidstrauma. Soms doen zich extra complicaties voor in de vorm van bijkomende ontwikkelingsproblemen of achterstanden, bijvoorbeeld in de spraaktaalontwikkeling, het gedrag of het leren op school. Onze ervaring is dat deze soms los van de gehechtheidsproblemen bestaan, maar soms ook direct samenhangen met de gehechtheidsproblemen van het adoptiekind. Behandeling van de gehechtheid van het adoptiekind, aan adoptieouders of het eigen lijf, kan dan ook een zinvolle bijdrage leveren aan de behandeling van de overige problemen.
Ons zorgprogramma gehechtheidsproblemen
Het Zorgprogramma Gehechtheidsproblemen houdt in dat alle kennis en ervaringen op het gebied van gehechtheidsproblemen systematisch bijgehouden worden. Het doel is om zoveel mogelijk te leren van de opgedane kennis en ervaringen en deze te kunnen overdragen aan andere hulpverleners. Edmond Schoorel en Heleen Heringa van het Kindertherapeuticum hebben samen met het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg van de Hogeschool Leiden de grondslag gelegd voor het Zorgprogramma Gehechtheidsproblemen.  Een aanmelding bij het Zorgprogramma gehechtheidsproblemen van het Kindertherapeuticum verloopt niet anders dan andere aanmeldingen bij het Kindertherapeuticum. Heleen Heringa coördineert alle aanmeldingen voor het Zorgprogramma Gehechtheidsproblemen en verzorgt de intakes, adviesgesprekken en rapportage.

 

verwante onderwerpen: